جام کوردی ِ سال ۲۰۲۱ رویدادهایی فضایی متنوعی دارد؛ از ماهگرفتگی تا بارش شهابسنگ.
به گزارش جام کوردی، آسمان شب از هزاران سال قبل انسان را شیفته خود کرده است. پدیدههایی که در آسمان اتفاق میافتند ذهن انسان را به خود مشغول و تخیل او را زنده میکنند؛ از بارش شهابسنگ گرفته تا ماهگرفتگی و خورشیدگرفتگی. ادر ادامه جالبترین رویدادهای فضایی سال ۲۰۲۱ که قابل مشاهده هستند را مرور میکنیم.
۱- بارش شهابسنگیِ رُبعی(دی ماه)
سال جدید میلادی با ستارههای دنبالهدار شروع شد. یکی از بهترین بارش های شهابسنگ در غروب ۱۲ دیماه رخ داد که تا ساعات اولیه صبح ۱۳ دی ماه نیز ادامه داشت. هرچند در این شب نور ماه زاید بود (۸۴ درصد) و این باعث میشد که بخش عمدهای از این پدیدۀ جذاب دیدنی نباشد. افرادی که در نیمکرۀ شمالی بودند شانس بیشتری برای دیدن این پدیده داشتند. ساکنان غرب آمریکای لاتین قبل از طلوع صبح ۱۳ دی ماه دید مناسبتری برای دیدن این پدیده داشتند. این پدیده نام خود را از صورت فلکی «رُبع» که در گذشته بخشی از صورت فلکی «گاوران» بود گرفته است. در سالهای بعد این دو صورت فلکی نیز نام «گاوران» به خود گرفت اما نام این بارش شهاب سنگی رُبعی باقی ماند.
۲- بارش شهابسنگی شلیاقی (فروردین و اوایل اردیبهشت)
باران شهابی یکی از قدیمیترین بارانهای شناخته شده و کانون این بارش در صورت فلکی شلیاق است. طبق گزارش ناسا اولین مشاهدۀ چنین باران پر دامنهای به سال ۶۸۷ قبل از میلاد بازمیگردد. امسال این بارش از ۲۷ فروردین تا ۵ اردیبهشت ادامه خواهد داشت و پس از غروب ماه در ۲ اردیبهشت به اوج خود میرسد. اوج این بارش تا حدود ۱۰۰ شهابسنگ در ساعت را شامل میشود و در مجموع بین ۱۰-۱۵ شهابسنگ در هر ساعت دیده خواهد شد.
در این زمینه بخوانید:
۳- بارش شهابی شهاب اتا دلوی (اردیبهشت)
این بارش در نیمکرۀ جنوبی بهترین دید را خواهد داشت. بهترین موقع برای دیدن آن یکی دو ساعت قبل از طلوعِ ۱۵ اردیبهشت خواهد بود اما از چند روز قبل هم برخی از شهابسنگها قابل مشاهده خواهند بود. این شهابسنگها با سرعتی بالغ بر ۲۳۸ هزار کیلومتر بر ساعت حرکت می کنند و به صورت قطارهایی درخشان ظاهر میشوند. همانطور که از نام آن پیداست، کانون این بار بسیار نزدیک به ستاره «اتا دلو» است.
۴- ماه گرفتگی کامل (خرداد)
در تاریخ ۵ خرداد ۱۴۰۰ یک ماه گرفتگی کامل خواهیم داشت. این پدیده از شرق آسیا، استرالیا، مناطقی از اقیانوس آرام و اکثر نقاط قارۀ آمریکا قابل مشاهده است. گرفتگی ماه یعنی زمانی که سایۀ زمین روی ماه بیفتد. ماه گرفتگی کامل یا «ماه خونین» در تاریخ ۲۶ مه اتفاق میافتد و طبق اعلام ناسا باید از شرق آسیا ، استرالیا ، مناطقی از اقیانوس آرام و بیشتر قاره آمریکا قابل مشاهده باشد. ماه گرفتگی زمانی رخ می دهد که سایه سیاره ما مانع از تابش نور خورشید از ماه شود و همدم ما را در تاریکی کفن کند.
۵- خورشیدگرفتگی حلقوی (خرداد)
۲۰ خرداد یک خورشیدگرفتگی حلقوی اتفاق میافتد که به حلقۀ آتش نیز معروف است. این پدیده وقتی اتفاق میافتد که ماه از بین خورشید و زمین عبور می کند اما خورشید را کاملاً نمیپوشاند و یک حلقه درخشان در اطراف سایه ایجاد میکند. طبق گفته ناسا، این کسوف حلقوی خاص فقط در شمال کانادا ، گرینلند و روسیه قابل مشاهده خواهد بود.
۶- باران شهاب سنگ بَرساوُشی (مرداد)
این بارش شهاب سنگ که کانون آن صورت فلکی بَرساوُش است، امسال در شب ۲۰ و ۲۱ مرداد به اوج خود میرسد. اما در شبهای قبل و بعد از این تاریخ نیز قابل مشاهده است. این پدیده از ساعت ۱۰ شب قابل دیدن است.
۷- بارش شهابسنگ جباری (مهر)
اوریونیدها که به روشنایی و سرعت معروف هستند، یکی از زیباترین بارش های شهابسنگی سال را اجرا خواهند کرد. گفته میشود که کانون این بارش صورت فلکی جبار است. سرعت حرکت این شهابسنگها بالغ بر ۲۸۳ هزار کیلومتر است و همین باعث میشود که با درخشش خیرهکنندهای به صورتی قطارهایی درخشان دربیایند. در هر ساعت حدود ۱۵ شهابسنگ در تاریخ ۲۸ و ۲۹ مهر ماه در آسمان قابل دیدن خواهد بود.
۸- ماه گرفتگی جزئی (آبان)
در ۲۸ آبان ۱۴۰۰ یک ماه گرفتگی جزئی اتفاق خواهد افتاد که از قاره آمریکا، استرالیا و مناطقی از اروپا و آسیا قابل رؤیت است. در این پدیده سایۀ زمین بخشی از ماه را میپوشاند. این دومین و آخرین ماه گرفتگی سال ۲۰۲۱ خواهد بود. این پدیده در ساعت ۲:۱۸ ۲۸ آبان آغاز میشود و در ساعت ۴:۰۲ به اوج خود میرسد و در ساعت ۵:۴۷ به پایان میرسد.
۹- بارش شهابسنگیِ جوزایی (آذر)
این پدیده از ۱۳ تا ۲۹ آذر رخ خواهد داد. این بارشها معمولاً شدیدترین بارشهای سال هستند که کانون بارش آن صورت فلکی جوزا است. اوج این پدیده در ۲۲ آذر رخ خواهد داد. و بهترین ساعت مشاهدۀ آن قبل از طلوع است. این شهابسنگها با سرعتی حدود ۱۲۷ هزار کیلومتر بر ساعت حرکت می کنند و در بهترین حالت حدود ۱۲۰ شهابسنگ در هر ساعت دیده خواهد شد.
