بە پێی ڕاپۆرتی جام کوردی، سەرکەوتنی دوناڵد ترەمپ لە هەڵبژاردنەکانی سەرۆکایەتی ئەمریکا، ڕۆشنایی خستە سەر بەڵێنی هەڵمەتی هەڵبژاردنەکانی بۆ سەپاندنی باجی زیاتر لە ٦٠% لە سەر هاوردەکردنی چین و پێدەچێت ببێتە هۆی گۆڕانکاری لە پشکەکانی بازاڕی هەناردەکردنی ژمارە یەک لە چین.
هەڕەشەی باج لە لایەن ترەمپەوە سەرنجی خاوەن کارگەکان و بەرپرسانی چینی ڕاکێشا کە ساڵانە نزیکەی 500 ملیار دۆلاری بارکردن پێکدەهێنن، لەکاتێکدا گرژییە بازرگانییەکان لە گەڵ یەکێتی ئەورووپا کە ساڵی ڕابردوو 466 ملیار دۆلاری کاڵای چینی بردووە، پەرەی سەندووە و بووژانەوەی هەناردەکردن خاڵێکی گەشاوە بووە بۆ ئابوری خەباتکار، چونکە متمانەی ماڵان و بازرگانی بە هۆی قەیرانی درێژخایەنی قەرز لە بازاڕی خانووبەرەدا تێکچووە.
بە پێی داتاکانی گومرگی، هەناردەکردن لە دووەم گەورەترین ئابوری جیهان لە مانگی ڕابردوودا بە ڕێژەی 12.7% گەشەی کردووە بە بەراورد بە ساڵی ڕابردوو، ئەمەش پێش پێشبینییەکانی بەرزبوونەوەی 5.2% لە ڕاپرسییەکی ئاژانسی ڕۆیتەرز بۆ ئابوریناسان و لە مانگی ئەیلولی ڕابردوودا بە ڕێژەی 2.4% بەرزبوونەوەی بەخۆیەوە بینیوە. هاوردەکردن بەڕێژەی 2.3% دابەزینی بەخۆیەوە بینیوە لەکاتێکدا پێشبینییەکان 1.5% بووە، ئەمەش بۆ یەکەمجارە لە ماوەی چوار مانگدا نێگەتیڤ بووە.
زیادەی بازرگانی چین لە مانگی ڕابردوودا گەیشتە 95.27 ملیار دۆلار، کە لە مانگی ئەیلولدا 81.71 ملیار دۆلار بووە. هەناردەی چین بۆ ئەمەریکا لە مانگی ڕابردوودا بە ڕێژەی 8.1% زیادی کردووە، هاوکات هەناردەکردنی بۆ ئەورووپا لە هەمان ماوەی ساڵدا بە ڕێژەی 12.7% زیادی کردووە.
زیچون هوئانگ، ئابوریناس لە چین لە کۆمپانیای کاپیتال ئیکۆنۆمیکس وتی کە پێشبینی دەکەین لە چەند مانگی داهاتوودا بارکردنەکان بەهێز بمێننەوە و هەر گەڕانەوەیەکی ئەگەری لە باجەکانی ترەمپ ڕەنگە تا نیوەی دووەمی ساڵی داهاتوو بەدی نەهێنرێت. گەڕانەوەی ترەمپ لە کورتخایەندا هەناردەی چین بەرز دەکاتەوە، چونکە هاوردەکارانی ئەمریکا کڕینەکانیان بەرز دەکەنەوە بۆ ئەوەی باجەکان ببەنەوە.
لە ڕاپرسییەکی فەرمیدا سەبارەت بە چالاکییەکانی کارگەکان لە مانگی ئۆکتۆبەردا دەریخستووە کە کارگەکانی چین هێشتا لە کێشەدان بۆ دۆزینەوەی کڕیارانی دەرەوەی وڵات. شرۆڤەکاران دەڵێن پێدەچێت لاوازبوونی یوان یارمەتیدەر بووبێت لە بەرزکردنەوەی ئاستی هەناردەکردن، هەرچەندە هاوردەکردنیشی گرانتر کردووە.
هاوردەکردن کاریگەری لە سەر بوو بە هۆی لاوازی خواستی ناوخۆییەوە. هاوردەی چین لە یەکێتی ئەورووپا و ئابورییەکانی باشوری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا لە مانگی ڕابردوودا بە ڕێژەی لەسەدا ٦.١ و لەسەدا ٧.٣ لە چاو ساڵی ڕابردوودا دابەزیوە، لەکاتێکدا کڕینەکانی لە ژاپۆن تەنیا گەشەی کردووە. هاوردەکردنی سۆیا لە چینەوە لە مانگی ڕابردوودا زیادی کردووە.
بە گشتی لە کاتێکدا بزوێنەری بازرگانی چین ڕوبەڕوی ئاستەنگ بووەتەوە، ئابوریناسان هۆشدارییان داوەتە پەکین لە پشتبەستنێکی زۆر بە هەناردەکردن بۆ گەشەکردن و داوایان لە بەرپرسان کردووە کە هاندەرێکی زیاتر پێشکەش بکەن، هەروەها ڕێوشوێنی سیاسەتی بازرگانی هەڵمەتەکانی بەکارهێنانی ناوخۆیی و پەرەپێدانی بازاڕی هەناردەکردنی نوێ لە نێوان وڵاتانی پشتێن و ڕێگادا دەگرێتەوە./.
